fa مدل ارزیابی آسیب‌پذیری‌های جنگ شبکه محور برپایه فرایند تحلیل سلسله-مراتبی تخصصي Special كاربردي Applicable پیش‌بینی جنگ سخت بین آمریکا و جمهوری اسلامی ایران، موضوعی است که چند دهه بین نظریه‌پردازان خودی و دشمن موردبحث است. به‌طوری‌که گزینه نظامی در حال حاضر مکرراً بیان می‌شود. به اعتقاد نظریه‌پردازان صحنه نبرد چنین جنگی شبکه محور، <a name="OLE_LINK16"></a><a name="OLE_LINK15">پیچیده، غیرخطی، پویا و در فضای عدم قطعیت انجام خواهد شد</a> این در حالی است که بر مبنای تئوری پیچیدگی و آشوب مشکلات و آسیب‌های جزئی می‌تواند اثرات و پیامدهای مخربی در این محیط پیچیده داشته باشد بنابراین ارزیابی آسیب‌های آن از ضروریات تحقیق است. این تحقیق ازنظر هدف کاربردی است. شیوه تحقیق بر اساس تجزیه وتحلیل اسناد و مطالعه کتابخانه‌ای جهت استخراج آسیب‌ها و معیارهای ارزیابی انجام‌شده است. سپس با ارائه الگویی بر مبنای فرایند تحلیل سلسله مراتبی به ارزیابی و رتبه‌بندی آسیب‌های عملیات شبکه محور پرداخته است. در این مقاله معیارهای؛ زمان، هزینه، اثربخشی و امکان‌پذیری، برای ارزیابی آسیب‌پذیری‌ها جهت استفاده مؤثر نیروهای مسلح ایران تعیین‌شده است. برای دقت ارزیابی زیرمعیارهای هر یک از معیار ارزیابی استخراج گردید. با در نظر گرفتن معیارهای ارزیابی، آسیب‌پذیری‌های جنگ الکترونیک، فنّاوری و فرماندهی بیشترین اولویت جهت استفاده می‌باشند. از منظر زمان، آسیب‌پذیری‌هایی چون جنگ الکترونیک، فنّاوری و نیروی انسانی دارای بالاترین رتبه‌بندی جهت استفاده می‌باشند. از منظر هزینه استفاده از آسیب‌پذیری‌هایی چون شبکه و ارتباطات، فنّاوری و جنگ الکترونیک دارای بالاترین اولویت و آسیب‌پذیری‌های فرماندهی مانند فرسایشی نمودن جنگ و افزایش بار اطلاعاتی کمترین رتبه‌بندی هزینه را به خود اختصاص داده است. اثرگذارترین آسیب‌پذیری پیشرفت علوم شامل تئوری‌های پیچیدگی، آشوب و تئوری سیستم است که منجر به مدل‌سازی رفتاری صحنه نبرد جنگ شبکه محور خواهد شد اما هزینه و زمان بسیار بالایی را به نیروهای مسلح تحمیل می‌کند. کم اثرترین آسیب‌پذیری در عملیات شبکه محور آسیب‌های ارائه شده ناشی از فنّاوری است. ازلحاظ امکان‌پذیری نیز آسیب‌های فرماندهی، خطرات اطلاعاتی بیشترین رتبه‌بندی را به خود اختصاص دادند که با عملیات روانی و شناختی و با هزینه بالا قابل حصول است و خطرات ناشی از فریب اطلاعاتی و پیشرفت علوم کمترین رتبه را به خود اختصاص دادند. همچنین تحلیل حساسیت هر یک از معیارها نیز مورد ارزیابی قرارگرفته است. بر مبنای این مدل می‌توان نقشه راه کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت را برای مقابله با چنین تهدیداتی تدوین نمود. تعیین و تأیید آسیب‌ها و روایی معیارهای ارزیابی در جامعه خبرگان منتخب بر اساس قضاوت و رأی اکثریت انجام‌گرفته است؛ صحت پایایی معیارهای ارزیابی بر مبنای ضریب آلفای کرونباخ بوده است. این ضریب از گردآوری پرسشنامه جامعه خبرگی 32 نفری 82/0 تعیین‌شده است. همچنین در پیاده‌سازی مدل تأیید روایی و اعتبار پرسشنامه‌های مقایسه‌های زوجی از جامعه خبرگان منتخب بر اساس شاخص ناسازگاری حدوداً 08/0 است که مؤید اعتبار داده‌های ورودی و صحت نتایج است. The prediction of a hard fight between the United States and the Islamic Republic of Iran is a discussion topic that has been discussed for decades between insider theorists and the enemy. As the military option is now repeatedly expressed. According to theorists, the battle scene of such a war is complex, non-linear, dynamic, and in an uncertainty environment, while based on the theory of complexity and chaos of minor problems and damage, it can have destructive effects and consequences in this complex environment (Butterfly Effect). In this research, in addition to investigating and categorizing vulnerabilities, based on the viewpoint of operational, intelligence and logistics experts, the criteria for vulnerability assessment; time, cost, effectiveness and feasibility have been identified. Then, based on the <a name="OLE_LINK23"></a><a name="OLE_LINK22">hierarchical analysis process technique</a>, we present a model for evaluating and rating these vulnerabilities. According to the model presented and the opinion of military experts, with regard to the criteria, the vulnerabilities of electronic warfare, technology and command were the most highly ranked. From the point of view of time, vulnerabilities such as electronic warfare, technology, and manpower are ranked highest. In terms of the cost index, exploitation of vulnerabilities such as network and communications, technology and electronic warfare have the highest rank and command vulnerabilities, such as <a name="OLE_LINK19"></a><a name="OLE_LINK18">erosion </a>of the war and increased information overload, with the lowest cost ranking. The most serious vulnerability of science progress includes complexity, chaos and system theories that lead to behavioral modeling of the network centric warfare. It also deception of information from the next levels, and the least effective vulnerability is due to technological damage. In terms of possibility, Potential Effects on Command, information risks also ranked highest which is accessible through psychological and cognitive operations. Information deception and science development were the lowest. The sensitivity analysis of each of the criteria has also been evaluated. The inconsistency coefficient is 0.07 which is the correctness of the research.<br> &nbsp; جنگ/عملیات شبکه محور, آسیب‌پذیری, تصمیم‌گیری چندمعیاره, تحلیل سلسله‌مراتبی Network Centric Warfare/Operation, vulnerabilities, multi-criteria decision, hierarchical analysis process (AHP) 109 132 http://ic4i-journal.ir/browse.php?a_code=A-10-25-1&slc_lang=fa&sid=1 مهدی ملازاده گل محله mmollazadeh@ihu.ac.ir 10031947532846001049 10031947532846001049 Yes دانشکده جنگ الکترونیک و دفاع سایبری حمیدرضا لشکریان 10031947532846001050 10031947532846001050 No دانشکده جنگ الکترونیک و دفاع سایبری مجید شیخ محمدی msheikhm@modares.ac.ir 10031947532846001051 10031947532846001051 No دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه تربیت مدرس کمال میرزایی k.mirzaie@maybodiau.ac.ir 10031947532846001052 10031947532846001052 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد میبد یزد