رشد سریع فناوریها و حرکت به سمت انقلاب صنعتی چهارم و بهرهگیری از مزایای فضای سایبر، با وجود مزایای فراوانی که برای جامعه نوین به همراه داشته است، اما موجب افزایش آسیبپذیریهای موجود و بروز حملات سایبری به سامانههای فرماندهی و کنترل شده است. حفظ عملیات اصلی سامانه و پایداری مناسب در زمان حمله سایبری و بازگشت به حالت اولیه پس از حمله سایبری، یکی از اصلیترین راهبردها در مواجهه با تهدیدات سایبری میباشد. ارایه الگوی تاب آوری سامانههای فرماندهی و کنترل در مقابل تهدیدهای سایبری مبتنی بر مدل یکپارچه سازی مدل بلوغ توانایی و مدل بهبود فرآیندها، برای سه سطح راهبری، کنترل و عملیات سامانههای فرماندهی و کنترل هدف اصلی این پژوهش میباشد. پژوهش حاضر از لحاظ نوع تحقیق در زمره تحقیقات بنیادی و کاربردی دسته بندی میگردد و با بررسی مبانی علمی یک الگوی جدید برای شناسایی و مدیریت آسیب پذیریها و مواجهه با رخدادهای سایبری ارایه مینماید. نتیجه اصلی این پژوهش ارائه الگوی تاب آوری سامانههای فرماندهی و کنترل در مقابل تهدیدهای سایبری در سه بعد رهبری، بعد نظارت و کنترل و بعد عملیات مبتنی بر مدل بلوغ 5 سطحی میباشد. در الگوی ارائه شده در سطح بلوغ یک (اجرایی) 10 مولفه ، در سطح بلوغ دو (برنامهریزی) 12 مولفه، درسطح بلوغ سه (مدیریت) 12 مولفه، درسطح بلوغ چهار (اندازه گیری) 9 مولفه و در بلوغ سطح پنج (نهادینه) 6 مولفه و در مجموع 49 مولفه احصاء و ارایه شده است. برای تایید الگوی ارایه شده پس از انجام مصاحبه با خبرگان حوزه فرماندهی و کنترل با بهرهگیری از نرمافزار اسمارت پی.ال.اس، تحلیل بار عاملی و آزمون معنیدار بودن مولفهها انجام و الگوی ارایه شده در سطح 95 درصد معنیداری مورد تایید قرار گرفته است.
Model for increasing the cyber resilience of industrial command and control systems by improving the process. , C4I Journal. 2023; 7 (2) :50-62 URL: http://ic4i-journal.ir/article-1-237-fa.html
امین زاده علی محمد، رمضانی دهقی رسول. ارایه الگوی تابآوری سایبری سامانههای فرماندهی و کنترل در مقابل تهدیدهای سایبری. , فصلنامه علمی-پژوهشی فرماندهی و کنترل. 1402; 7 (2) :50-62