توسعه روز افزون فضای سایبری و ویژگی‌های خاص و منحصربه فردی که واجد آن گردیده، آن را به یکی از قلمروهای درگیری بین کشورها تبدیل کرده است. لذا امروزه مسئله جنگ و دفاع سایبری، اهمیت ویژه‌ای پیداکرده است و کشورهای مختلف، تعاریف و ساختارهای متفاوتی را برای ایجاد امنیت و شکل دادن به چارچوب دفاع سایبری خود ارائه کرده‌اند. در این بین وجود شاخص‌هایی که بتوان بر اساس آن‌ها، این روش‌ها را از یکدیگر تفکیک نموده، نقش‌ها و وظایف هر یک از بازیگران خودی را مشخص کرد، محل مناقشه بوده است. در این تحقیق که از نوع کاربردی است و به‌صورت توصیفی و موردی-زمینه‌ای انجام‌شده است تلاش گردیده تعاریف مربوط به هریک از انواع دفاع سایبری، تبیین گردد و شاخص‌هایی برای فاصله‌گذاری بین آن‌ها ارائه شود. بر اساس نتایج به دست آمده، سه شاخص زمان، نوع اقدام و فضای مقابله، انواع دفاع سایبری را که مشتمل بر دفاع غیرفعال، تاب‌آور، مستحکم، فعال، فرافعال و پیش‌کنش‌گرانه است از یکدیگر تفکیک می‌نماید.
Kazemi M, Valavi M. Determining the Position of Proactive Cyber Defense in the Cyberspace of the Islamic Republic of Iran. C4I Journal 2025; 9 (1) :1-26 URL: http://ic4i-journal.ir/article-1-431-fa.html
کاظمی محمود، ولوی محمدرضا. تعیین جایگاه دفاع پیش‌کنش‌گرانه در فضای سایبری جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه علمی-پژوهشی فرماندهی و کنترل. 1404; 9 (1) :1-26
