در میدان نبردهای آینده که عرصه رقابت میان قدرتهای بزرگ و بازیگران ضعیفتر را شکل میدهد، فناوریهای نوظهور به ابزاری راهبردی برای جبران نابرابریهای نظامی و اطلاعاتی بدل شدهاند. یکی از این فناوریهای اثرگذار، هوش مصنوعی مولد است که به نیروهای کمبرخوردار امکان میدهد در برابر قدرتهای برتر، با تولید محتوای تصمیمساز، شبیهسازی سناریوهای متنوع و خلق محیطهای نبرد مصنوعی، موازنهای نسبی در صحنه عملیات ایجاد کنند. در عملیاتهای ناهمتراز که بهرهگیری از شیوههای غیرخطی، فریبدهی و نبرد شناختی در آن حرف اول را میزند، هوش مصنوعی مولد میتواند فرصتهایی برای طراحی طرحهای عملیاتی منعطف، پیشبینی رفتار دشمن و تولید آگاهی موقعیتی مبتنی بر دادههای غیرمتمرکز فراهم کند؛ قابلیتهایی که برای یک نیروی ضعیفتر میتواند حکم یک «ضریب توانمندساز» در برابر ساختارهای کلاسیک فرماندهی و کنترل قدرتهای برتر را داشته باشد. در این تحقیق؛ با بررسی کارکردها و و فرصتهای هوش مصنوعی مولد در فرماندهی و کنترل، لزوم بهرهبرداری از چنین سیستمی در فرماندهی و کنترل محیطهای عملیاتی ناهمتراز تبیین گردیده است. پژوهش پیشرو، کاربردی – توسعهای و رویکرد آن آمیخته با روش توصیفی - تحلیلی است. دادهها به دو روش کتابخانهای و میدانی (مصاحبه و پرسشنامه) گردآوری گردیده که اطلاعات بهدست آمدۀ کیفی به روش تحلیل محتوا و اطلاعات بهدست آمدۀ کمی با استفاده از نرمافزار تحلیل دادههای کمی، مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتهاند. روایی پرسشنامه از طریق روایی محتوا و پایایی با «آلفای کرونباخ» محاسبه گردیده است. در نهایت، از یافتههای تحقیق مدل مفهومی با 6 مؤلفه و 57 شاخص تبیین و پس از ارزیابی و تأئید نهایی ارائه گردیده است.
Taslimikar B, Khajeh R. Examining the Role of Generative Artificial Intelligence in the Structural Transformation of Command and Control in Future Asymmetric Operations. , C4I Journal. 2025; 9 (4) :1-13 URL: http://ic4i-journal.ir/article-1-430-fa.html
تسلیمی کار بهروز، خواجه رضا. بررسی نقش هوش مصنوعی مولد در تحول ساختاری فرماندهی و کنترل در عملیاتهای ناهمتراز آینده. , فصلنامه علمی-پژوهشی فرماندهی و کنترل. 1404; 9 (4) :1-13