در میدان نبردهای آینده که عرصه رقابت میان قدرتهای بزرگ و بازیگران ضعیفتر را شکل میدهد، فناوریهای نوظهور به ابزاری راهبردی برای جبران نابرابریهای نظامی و اطلاعاتی بدل شدهاند. یکی از این فناوریهای اثرگذار، هوش مصنوعی مولد است که به نیروهای کمبرخوردار امکان میدهد در برابر قدرتهای برتر، با تولید محتوای تصمیمساز، شبیهسازی سناریوهای متنوع و خلق محیطهای نبرد مصنوعی، موازنهای نسبی در صحنه عملیات ایجاد کنند. در عملیاتهای ناهمتراز که بهرهگیری از شیوههای غیرخطی، فریبدهی و نبرد شناختی در آن حرف اول را میزند، هوش مصنوعی مولد میتواند فرصتهایی برای طراحی طرحهای عملیاتی منعطف، پیشبینی رفتار دشمن و تولید آگاهی موقعیتی مبتنی بر دادههای غیرمتمرکز فراهم کند؛ قابلیتهایی که برای یک نیروی ضعیفتر میتواند حکم یک «ضریب توانمندساز» در برابر ساختارهای کلاسیک فرماندهی و کنترل قدرتهای برتر را داشته باشد. در این تحقیق؛ با بررسی کارکردها و و فرصتهای هوش مصنوعی مولد در فرماندهی و کنترل، لزوم بهرهبرداری از چنین سیستمی در فرماندهی و کنترل محیطهای عملیاتی ناهمتراز تبیین گردیده است. پژوهش پیشرو، کاربردی – توسعهای و رویکرد آن آمیخته با روش توصیفی - تحلیلی است. دادهها به دو روش کتابخانهای و میدانی (مصاحبه و پرسشنامه) گردآوری گردیده که اطلاعات بهدست آمدۀ کیفی به روش تحلیل محتوا و اطلاعات بهدست آمدۀ کمی با استفاده از نرمافزار تحلیل دادههای کمی، مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتهاند. روایی پرسشنامه از طریق روایی محتوا و پایایی با «آلفای کرونباخ» محاسبه گردیده است. در نهایت، از یافتههای تحقیق مدل مفهومی با 6 مؤلفه و 57 شاخص تبیین و پس از ارزیابی و تأئید نهایی ارائه گردیده است.
Taslimikar B, Khajeh R. Examining the Role of Generative Artificial Intelligence in the Structural Transformation of Command and Control in Future Asymmetric Operations. C4I Journal 2025; 9 (4) :1-13 URL: http://ic4i-journal.ir/article-1-430-fa.html
تسلیمی کار بهروز، خواجه رضا. بررسی نقش هوش مصنوعی مولد در تحول ساختاری فرماندهی و کنترل در عملیاتهای ناهمتراز آینده. فصلنامه علمی-پژوهشی فرماندهی و کنترل. 1404; 9 (4) :1-13